ΦΥΣΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ

ΟΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΟΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ

Ομιλία της Δ/ντριας του ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ-ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ALTER-ART, Κα Βούλας  Ξύκη

στην  έκθεση Naterra Vera 2002 – ΗΕLEXPO 8/6/02

    Ούτε κείμενο, ούτε σκηνοθετική κατεύθυνση, ούτε σκηνικό μπορεί να αντικαταστήσει την φυσική παρουσία του καλλιτέχνη, χωρίς να του καταστρέψει την «τέχνη» του. Η τέχνη σε όλες τις μορφές της, καλείται να εκφράσει την απόλυτη ελευθερία του ανθρώπινου πνευματικού δυναμικού. Η τέχνη δίνει έκφραση στην ανάγκη του ανθρώπου για αρμονία και στην απόφασή του να πολεμήσει τον εαυτό του για να αποκτήσει εσωτερική ισορροπία.  Η σκηνή δεν είναι παράρτημα της φιλολογίας ή μια σύνθεση από τέχνες με την προοπτική του «συνόλου μιάς δουλειάς».  Είναι μία μοναδική στιγμή  που υπάρχει η σχέση του «δούναι και λαβείν» μεταξύ θεατή και καλλιτέχνη. Μια ζωντανή εμπειρία όπου το σώμα του καλλιτέχνη αποκαλύπτει τον εσωτερικό του κόσμο. Μόνο το σώμα  «βλέπει»  και μπορεί να «δεί». Μόνο το σώμα μπορεί να προσδιορίσει την κατάσταση του καλλιτέχνη και να δώσει αλήθεια στο κείμενο ή την κίνηση. Ο καλλιτέχνης δεν παρουσιάζει, ούτε μεσολαβεί σε μια ιδέα, αλλά ενσαρκώνει την ιδέα και την παρουσιάζει στον κόσμο μέσα από το σώμα του. Το σώμα είναι η «ουσία» της σκηνής. Με τα σεμινάρια για «Φυσικό Θέατρο» δεν μας απασχολεί  μόνο η ακρίβεια στην σκηνή, αλλά η αποκάλυψη και αφύπνιση του καλλιτέχνη, να εκφραστεί πραγματικά μέσα από φυσική, συναισθηματική ισορροπία, βγάζοντας μέσα από την γνώση του σώματος την «απλότητα». Την «απλότητα» που  είναι η μεγαλύτερη  δυσκολία.
    Η γλώσσα της κίνησης, είναι αυτό που όλοι καταλαβαίνουμε. Είναι η γλώσσα που δεν χρειάζεται λέξεις. Τεχνικά την ονομάζουμε «κινητική αίσθηση» και είναι η κίνηση των μυών. Τα νεύρα απολήγουν στους τένοντες των μυών, στέλνουν το μήνυμα από τον εγκέφαλο και έχουμε την κίνηση.  Κλείστε τα μάτια και σηκώστε  αργά το ένα σας χέρι. Πώς ξέρετε ότι σηκώσατε το χέρι και όχι το πόδι?  Πώς ξέρετε ότι σηκώσατε ένα χέρι και όχι και τα δύο ? ‘Οτι η κίνηση έγινε αργά ?.... Σας το λέει η αίσθησή σας!
    Η γλώσσα της κίνησης, όπως όλες οι φόρμες έκφρασης, μόνο όταν καλλιεργηθεί «αισθητικά», δημιουργεί «τέχνη» και  τέχνη της κίνησης του σώματος, είναι ο χορός και το θέατρο. Την τέχνη της κίνησης μπορούμε να την δούμε χωρίς να είναι εικαστική τέχνη και να την ακούσουμε χωρίς να είναι ήχος, είναι η τέχνη του σώματος!
    Το  «Φυσικό Θέατρο» είναι η τέχνη της κίνησης του σώματος. Στο «Φυσικό Θέατρο» αυτοσχεδιάζουμε. Ο αυτοσχεδιασμός είναι η πιο ελεύθερη φόρμα κίνησης. Τα υλικά που χρειάζονται  είναι το σώμα, η ψυχή και ο νούς. Η συνεργασία και ισορροπία των 3 αυτών στοιχείων φέρνουν απίστευτα αποτελέσματα στον καλλιτέχνη και έχουν άμεση ανταπόκριση στον θεατή.
    Λέγοντας «Φυσικό Θέατρο»  εννοούμε έκφραση κινήσεων, δυναμική ακινησία και παραλλαγές εκφραστικών τεχνικών παιξίματος, που μαζί με το κείμενο, την μουσική ,τα κοστούμια και το σκηνικό συμβάλλουν στο να περάσει το μήνυμα του καλλιτέχνη στο κοινό. Το  «Φυσικό Θέατρο» δημιουργεί τον «καλλιτέχνη-δημιουργό», όπως είναι η σχέση «γλυπτού - γλύπτη». Ο καλλιτέχνης έρχεται αντιμέτωπος στην σκηνή  μέσα από τον ρόλο του, με καθημερινές καταστάσεις όπως: η ζωή, ο θάνατος, η αγάπη, η αδικία κ.α. που μόνο με ειδικά σεμινάρια μπορεί ν’ανταπεξέλθει ισορροπώντας την ψυχολογικό του κόσμο, τον νού και το σώμα του.
    Εχετε αναρωτηθεί ή έχετε παρακολουθήσει πώς γίνονται ή τι γίνεται στις πρόβες μιάς παράστασης? Ο άνθρωπος-καλλιτέχνης στην διάρκεια της πρόβας  οφείλει να ξεχάσει την δική του ζωή για να μπορέσει να υποκριθεί την ζωή και τις συνήθειες κάποιου άλλου. Να μεταφερθεί σε ένα άλλο τόπο-χρόνο και να ζήσει σ’ αυτόν. Απαιτείται  μεγάλη προσπάθεια,  κούραση σωματική,  καθαρό μυαλό  και γενικά μια ισορροπία που δύσκολα μπορεί να αποκτήσει, χωρίς προσωπικές θυσίες και φυσικό τρόπο ζωής.
    « Η σπίθα απλώνει την φωτιά »  λένε. Αυτό στο  «Φυσικό Θέατρο» έχει μεταφερθεί με τον καλύτερο τρόπο από τον Ζάκ Κοπώ το 1944, σε ένα γράμμα σε φοιτητή του αναφέροντας: «…για να μπορέσεις να αποδώσεις τα μέγιστα στην σκηνή, πρέπει να καταφύγεις σε φυσικούς τρόπους ζωής, προσπαθώντας μέσα στην εσώτερη ψυχή σου  να είσαι ήρωας και άγιος για τον εαυτό σου πρώτα, και μετά για τους άλλους….»  Το  «Φυσικό Θέατρο» αρχίζει να εμφανίζεται στις αρχές του 1900 με τον Ρώσο σκηνοθέτη Κωνσταντίν Στανισλάβσκυ, τον Γάλλο σκηνοθέτη Ζάκ Κοπώ, και ακολουθούν οι σχολές Γκροτόφσκυ, Μαρσέλ Μαρσώ, Πήτερ Μπρούκ και Ευγένιου Μπάρμπα. ‘ Ολοι τους έχουν σαν αρχή το : «απελευθερώσου από μέσα σου, ισορρόπησε σαν άνθρωπος για να αποδώσεις στην σκηνή. Πάνω στην σκηνή πρέπει να σκέπτεσαι με το σώμα σου». Μέσα από το  «Φυσικό Θέατρο» ο καλλιτέχνης κατορθώνει να απελευθερώνεται από ψυχολογικά και σωματικά μπλοκαρίσματα, έτσι ώστε να μπορεί  το συναίσθημά του να γράψει και να φανεί στο σώμα του. Τα ειδικά αυτά σεμινάρια βγάζουν τον καλλιτέχνη έξω από τις συνήθειες της καθημερινότητας, σε ένα υψηλότερο επίπεδο φυσικής αφύπνισης και έκφρασης. Σε μια υπέρβαση του εαυτού του.
    Στο Κέντρο της ΑΛΤΕΡ-ΑΡΤ, δέκα είναι τα βασικά μαθήματα και εργαστήρια  που αποτελούν τα σεμινάρια του «Φυσικού Θέατρου» και είμαστε περήφανοι γιατί  πρωτοπόροι στην Ευρώπη εντάξαμε μαθήματα  καθαρά εναλλακτικών μεθόδων και την προσπάθειά μας αυτή  επιδοτεί η Ευρωπαϊκή ΄Ενωση μέσα από το πρόγραμμα της: “ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 2000.- ΤRANSFORMATION OF MOVEMENTSMε χρήση πολυμέσων, σεμινάρια σε  Αθήνα, Αγγλία και Εσθονία και με αποκορύφωμα αυτού του προγράμματος  οι  5  μοναδικές  παραστάσεις  με τίτλο « ΤΡΙΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ»  που θα παρουσιάσουμε σε κεντρικό θέατρο της Αθήνας  3 έως και 7 Οκτωβρίου με την συμμετοχή  ‘Αγγλων, Ιταλών, Εσθονών και Ελλήνων καλλιτεχνών.
    Τα σεμινάρια του «Φυσικού Θεάτρου» της ΑΛΤΕΡ-ΑΡΤ  ξεκινούν με την ανάλυση των στάσεων κίνησης, σε 4 διαστάσεις: περπάτημα-δράση, αντιστάθμισμα-αντίδραση, δυναμική και ρυθμός. Προχωράμε με τις αναπνοές: Φυσιολογική και διαφραγματική αναπνοή. Τους τόνους της φωνής, την άρθρωση, τα φωνήεντα, τον λόγο.
    Την τεχνική του Αυστραλού Ματία Αλεξάντερ, που είναι απλές ασκήσεις συνειδητοποιήσεις της μηχανικής του σώματος. Είναι μια σειρά ασκήσεων για επανατοποθέτηση της σωστής θέσης του σώματος και την ανακούφιση του από τον πόνο που προκαλούνται από τις εντάσεις της ζωής.
    Χαλάρωση με τεχνικές Χάθα Γιόγκα, με στόχο την αρμονία του σώματος, της αναπνοής και του νού, που σας αποτέλεσμα εμφανίζεται η εσωτερική σιωπή που ηρεμεί τον ψυχισμό μας, βοηθά να γειωνόμαστε ξανά στην μητέρα-γή και έτσι το σώμα να αναπαύεται χωρίς τα βάρη της καθημερινότητας.
    Οι 6 θεραπευτικοί ήχοι,  είναι ένας  τρόπος για να ηρεμήσουν τα 6 βασικά  όργανα μας: Πνεύμονες, καρδιά,  νεφρά, συκώτι, σπλήνα και 3πλος θερμαντής. Ξεμπλοκάρει την αρνητική ενέργεια που υπερθερμαίνει τα όργανά μας. Τα όργανά επανακτούν την υγρασία τους και συνεχίζουν να παράγουν το συμαντικό τους έργο, ευχάριστα και δροσερά.
    Με το εσωτερικό χαμόγελο, χαμογελάμε στα όργανά μας και τα ευχαριστούμε για το έργο τους, το σώμα χαλαρώνει, διατηρείται σε καλή ενεργειακή κατάσταση,  έτοιμο προς αξιοποίηση και δράση.
    Με την μέθοδο της neo cranio sacral therapy που κυρίως εφαρμόζεται στο κρανίο, κατά μήκος της σπονδυλικής στήλης και το ιερό οστό, το σώμα φτάνει σε βαθιά χαλάρωση και μας βοηθά να δούμε συνειδητά κατά πόσον είμαστε υπεύθυνοι για τον πόνο μας. Μας βοηθά να αναγνωρίσουμε και να εκφράσουμε επιτέλους προς τα έξω καταπιεσμένα συναισθήματα. Μας κάνει  συνειδητούς των πράξεων μας και είναι μια μέθοδος εναλλακτικής θεραπείας που ενδείκνυται σε ηθοποιούς  και  χορευτές.
    Με την τεχνική του Bowen, προκαλείται μια σειρά αντιδράσεων στο σώμα όπως: χαλάρωση, καλύτερη κυκλοφορία του αίματος, αποβολή τοξινών, έτσι ώστε να διεγείρονται και να ενισχύονται οι δυνατότητες του σώματος για αυτοθεραπεία. Βοηθάει σε πόνους πλάτης και μέσης, αυχένα, ισχυαλγίες, πονοκεφάλους κ.α. Tεχνική για άμεσα αποτελέσματα θεραπείας καλλιτεχνών, σε μικροτραυματισμούς και ταπόνηση μυών.
     Η τεχνική της Rejuvance, είναι ένα αναζωογονητικό μασσάζ προσώπου, που απαλλάσσει με μοναδικό τρόπο τους μύες του προσώπου από τις εντάσεις. Το πρόσωπο γίνεται πιο ευαίσθητο, πιο εκφραστικό, πιο φωτεινό, μία τεχνική που ενδείκνυται για την χαλάρωση  των μυών του προσώπου του ηθοποιού.
     Οι αυτοσχεδιασμοί, οι ενταγμένες εφαρμογές ανθρωπολογίας του θεάτρου και το θεατρικό παιχνίδι κάνουν το σώμα να σκέπτεται να δρά, και να αντιδρά χωρίς σκέψη του νού.
    Και τέλος η αγαπημένη μου τεχνική του shiatsu massage, που υπηρετώ πιστά πάνω από μία δεκαετία, συμβάλλει ώστε να υπάρχει ισορροπία νού - ψυχής και σώματος. Το shiatsu massage, ακολουθεί την θεωρία και πράξη του κινέζικου βελονισμού και εφαρμόζεται   με την πίεση των δακτύλων,  έτσι ώστε  το ίδιο το σώμα να αναπτύσσει την δύναμη της αυτο-ίασης που μαζί με σωστή διατροφή, αναπνοή και άσκηση να μπορεί να αποτρέπει την εξέλιξη ενός συμπτώματος σε χρόνιο πόνο ή ασθένεια. Η πολύχρονη εμπειρία μου πρακτικής σε καλλιτέχνες, μου έχει αποδείξει ότι το shiatsu massage είναι διαδικασία που φέρνει την αρμονία στον καλλιτέχνη αυξάνοντας την απόδοσή του στην σκηνή.
     Τελειώνοντας θέλω να ευχαριστήσω όλους τους συνεργάτες μας από τις άλλες Ευρωπαϊκές χώρες που παίρνουν μέρος στο πρόγραμμα μας: « ΤRAN-MOVEMENTS»,  από την Αγγλία την διάσημη σκηνοθέτιδα και ηθοποιό Ρομπέρτα Μόκ, που θα την απολαύσουμε και στις παραστάσεις της Αθήνας τον Οκτώβριο, από την Ιταλία τον καθηγητή, μουσικό και χορογράφο Ρομπέρτο Πάκι Ντάλο, τον Ισπανό σκηνοθέτη Ερνέστο Ντε Λούκα, την Εσθονή χορογράφο Αννίκα Ούρπους και από την Ελλάδα τους συνεργάτες μας, σκηνοθέτες Βαρβάρα Δούκα και Μάκη Φάρο, την ηθοποιό Ανθή Ανδρεοπούλου και την Εταιρεία Ευρωπαϊκών Πολιτιστικών Εκδηλώσεων ΓΟΥΟΡΛΝΤ-ΣΕΦ, (www.worldcef.8k.com) που χωρίς την ουσιαστική βοήθεια της Κας Εύης Σφηκάκη δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί αυτό το πρόγραμμα.
Ευχαριστώ.
.
.
.
.

back